Polivagal Teori Nedir?
Polivagal Teori, sinir sistemimizin stres, tehlike ya da güvenlik gibi farklı durumlara nasıl yanıt verdiğini anlamamıza yardımcı olan bir yaklaşımdır. Bu teori, nörobilimci ve psikolog Dr. Stephen Porges tarafından 1994 yılında ortaya kondu. Basit bir şekilde ifade edersek,
Polivagal Teori, bedenimizin ve beynimizin hem günlük hayatta karşılaştığımız stres
etkenlerine hem de travma gibi daha belirgin deneyimlere nasıl yanıt verdiğini anlamamıza
yardımcı olur. Bu teoriye göre sinir sistemimizin üç ana yanıtı ya da “dalı” vardır. İlk yanıt “savaş ya da kaç” tepkisidir. Tehlikeli ya da tehdit edici bir durumda aktive olur. Polivagal Teori'de bu duruma "hareketli(mobilize) hal" adı verilir. Bu, bedenimizin tehditle savaşmaya ya da ondan kaçmaya hazırlanma şeklidir. İkinci yanıt "hareketsiz (immobilize) hal" dir. Bu, kendimizi bunalmış ya da güçsüz hissettiğimizde aktive olur. Bu durumda bedenimiz adeta kapanır ve uyuşmuş gibi ya da çevremizle bağlantımız kopmuş gibi hissedebiliriz.
Üçüncü yanıt ise “rahat” haldir. Bu hal, sosyal etkileşime açık, güvende ve başkalarıyla
bağlantıda hissettiğimiz durumdur. Göz temasımızda, yüz ifadelerimizde ve ses tonumuzda
kendini açıkça gösterir. Bu üç hal tamamen birbirinden ayrı değildir; aksine, günlük yaşamın akışında bir halden bir diğerine geçişimiz hep devam eder. Her ne kadar bu üç hal, sinir sistemimizin farklı bölümleri tarafından kontrol edilse de, hepsi doğrudan vagus siniri tarafından yönetilir. Vagus siniri, beyin kökünden bağırsaklara kadar uzanan büyük bir sinirdir ve beyni bedene bağlar. Kalp atış hızımızın, solunumumuzun, sindirimimizin ve duygusal durumumuzun düzenlenmesinde önemli bir rol oynar. Polivagal Teori, bu farklı yanıt hallerinin nasıl dalgalandığını anlayarak hem kendi sağlık ve iyilik halimizi daha iyi yönetebileceğimizi hem de başkalarının davranışlarını daha iyi anlayabileceğimizi öne sürer.
ile oluşturuldu
